Harun Demir

Linux 101-2: Linux Dağıtımları | Harun Demir - Kişisel Blog

Linux 101-2: Linux Dağıtımları

Linux2020-12-26 23:03:59 tarihinde yayınlandı390 görüntülenme0 yorum
Linux 101-2: Linux Dağıtımları
Image Credit: Linux 101-2: Linux Dağıtımları

Merhabalar. Bu yazımda sizlere en çok bilinen ve kullanılan Linux dağıtımlarından ve ayrıca ülkemizde bu zamana kadar geliştirilen Linux dağıtımlarından bahsedeceğim.

Bilindiği üzere Linux dağıtımı, Linux çekirdeği ve kullanıcı programlarından oluşan yapıya verilen addır. Daha fazla bilgi edinmek için Linux 101-1: Linux Nedir? isimli yazımıza göz atabilirsiniz.

Dünya genelinde 100'den fazla Linux dağıtımı bulunmaktadır. Bunlardan en çok bilinenleri ise Debian, Ubuntu, Red Hat, Fedora, Slackware, openSUSE, Arch Linux olarak sıralanabilir. Gelin bu dağıtımlara yakından bakalım.

Debian

Debian, 1993 yılında oluşturulan ve Dünya'nın birçok ülkesinden gönüllülerin bir araya gelip geliştirdiği bir Linux dağıtımıdır. Piyasada bulunan Ubuntu, Knoppix, Linux Mint gibi birçok Linux dağıtımının kaynağı olan Debian, ARM, ARM64, i386 gibi farklı platformlarda çalışabilmektedir. İsmi, kurucusu olan Ian Murdock ve eşi Debora'nın isimlerinin birleşiminden meydana gelmiştir. Paket yönetiminde APT ve dpkg sistemlerini kullanan Debian'ın paket uzantısı ise .deb'dir.

Debian

Ubuntu

Ubuntu, Debian tabanlı bir işletim sistemidir. İsmi, Zulu dilinde "insanlık" anlamına gelir. Bilgisayarlar ve sunucular için geliştirilen Ubuntu'nun ilk versiyonu Ekim 2004 yılında piyasaya sürülmüştür. Masaüstü sürümü günümüzde 40 milyondan fazla cihazda kullanılmaktadır.

Ubuntu

Red Hat Linux

Red Hat Linux, 1995 yılında Red Hat firması tarafından geliştirilmiştir. Daha sonra şirket, sistemin ücretli versiyonu olan Red Hat Enterprise Linux'u piyasaya sürmüş ve Red Hat Linux'u 2004 yılında sonlandırmıştır.

Red Hat Linux

Fedora

Fedora, 2004 yılında sonlandırılan Red Hat Linux'un devamı olarak ortaya çıkmıştır. Kurucusu olan Warren Togami, Fedora Linux'u 2002'de Hawaii Üniversitesi'nde mezuniyet projesi olarak geliştirmiştir. Daha sonra Fedora Projesi ile birleşen Fedora Linux, Red Hat Linux'un sonlandırılması ve Red Hat'ın verdiği destek ile bugünkü haline ulaşmıştır.

Fedora

Slackware

Slackware, bilinen en eski Linux dağıtımıdır. 1993 yılında Patrick Volkerding tarafından geliştirilmeye başlanmıştır.

openSUSE

İsmi Almanca kökenli olan ve "Software und System Entwicklung (Yazılım ve sistem geliştirme)" kelimelerinin baş harflerinden meydana gelen openSUSE, 1992 yılında piyasaya sürülmüştür. Daha sonra 2003 yılında Novell firması tarafından satın alınmıştır ve bu firma, dağıtımı geliştirmeye devam etmektedir. Slackware tabanlıdır.

Arch Linux

Arch Linux, 2002 yılında Judd Vinet tarafından geliştirilmeye başlanmıştır. Basitliğe, sadeliğe ve modernlik temel alınarak tasarlanmıştır. Pacman paket yöneticisini kullanır.

Arch Linux

En çok bilinen dağıtımlara göz attıktan sonra şimdi sıra ülkemizde geliştirilen dağıtımlara geldi. Öncelikle en çok bilinen ve kullanılan dağıtım olan Pardus'ten başlayalım.

Pardus

Pardus, TÜBİTAK tarafından geliştirilen bir işletim sistemidir. İlk olarak 2003 yılında geliştirilmeye başlanan Pardus'un ismi, Anadolu Parsı'nın bilimsel adı olan Panthera Pardus Tulliana'dan gelmektedir.

2013 yılına kadar başka bir Linux dağıtımı temel alınmadan geliştirilen Pardus, 2013 yılından sonra Debian tabanlı olarak geliştirilmeye devam etmiştir. 2011 yılında Pardus'u geliştiren ekip tasfiye edilmiş, o zamana kadar geliştirilen Pisi paket yöneticisi, YALI kurulum aracı gibi projeler terk edilmiş ve sistem 2013 yılında Debain tabanına geçirilmiştir. Kurumsal, sunucu ve Fatih projesi için 3 ayrı sürümü vardır.

Pardus bünyesinde geliştirilmesi sonlandırılan Pisi paket yöneticisi gibi projeler ise gönüllüler tarafından PiSi Linux adı verilen ayrı bir işletim sistemi altında geliştirilmeye devam etmektedir.

Pardus

Pisi Linux

Pisi Linux, Pisi paket yöneticisinin bulunduğu Pardus 2011 versiyonunu temel alan, son kullanıcı odaklı bir işletim sistemidir. İlk versiyonu 2015 yılında yayınlanmıştır. Amaç son kullanıcının sistemi kullanması olduğu için kurumsal ya da sunucu sürümleri bulunmamaktadır. Pardus tarafından terk edilen Yalı, Müdür gibi uygulamaları kullanmaktadır. Sadece x86-64 mimarisini desteklemektedir.

Pisi Linux

Turkuaz Linux

Turkuaz Linux, Türkiye'de geliştirilen ilk Linux dağıtımıdır. Red Hat Linux tabanlı olan Turkuaz Linux, İTÜ ve Yeditepe Üniversitesi'nden 4 kişi tarafından geliştirilmiştir. Son sürümü 1998 yılında çıkarıldıktan sonra projenin geliştirilmesine son verilmiştir. Bu proje, Türkiye'de daha sonra geliştirilecek olan Linux dağıtımlarının öncüsü olmuştur.

Gelecek Linux

Gelecek Linux, 2001 yılında piyasaya sürülen Fedora tabanlı bir işletim sistemidir. Son versiyonu ise 2005 yılında piyasaya sürülmüştür.

Gelecek Linux

Turkix Linux

Turkix Linux, Mandrake tabanlı ve kullanıcıların Linux'u tanımasını sağlamak için geliştirilmiş bir Linux dağıtımıdır. Son sürümü 2008 yılında çıkan Turkix, bu sürümden sonra sonlandırılmıştır.

Archman Linux

Adını Arch Linux ve Pacman'dan alan Archman Linux, Arch Linux tabanlı bir Linux dağıtımıdır.

Archman Linux

Milis Linux

Milis Linux, 2016 yılında geliştirilmeye başlanan, 2019 yılında ise Akdeniz Üniversitesi BAP Projesi olak desteklenen bir Linux dağıtımıdır. Adı "Milli İşletim Sistemi" kelimelerinden türetilmiştir. Milis Linux özgünlüğü yakalamak adına LFS (Linux From Scratch) yani "Sıfırdan Linux" yapım tekniğinden faydalanılarak geliştirilmiştir. Bu doğrultuda kendine özgü paket yönetim sistemine (Milis Paket Sistemi) ve özgün uygulamalara sahiptir.

Linux dağıtımlarını kısaca incelediğimiz bu yazımızın sonuna geldik. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere.

Yeni yorum gönder

(Yorumlarınız yöneticinin onayından geçtikten sonra yayınlanır.)



Bu yazıya hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!